ค่าเสื่อมราคาเป็นรายจ่ายที่ SME หักเป็นต้นทุนได้ แต่ไม่ได้หักตามใจ — ประมวลรัษฎากรและ พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 145 พ.ศ. 2527 กำหนดเพดานอัตราไว้ตามประเภททรัพย์สิน และรถยนต์นั่งยังมีเพดานต้นทุน 1 ล้านบาท หากค่าเสื่อมในบัญชีสูงกว่าที่กฎหมายยอมให้หัก ต้องบวกกลับตอนยื่น ภ.ง.ด.50 บทความนี้สรุปอัตราสูงสุด วิธีคำนวณ ตัวอย่างตัวเลข และ checklist สำหรับเจ้าของกิจการ
หลักการ: ค่าเสื่อมทางภาษีคือ "เพดาน" ไม่ใช่ "ตัวเลขบังคับ"
มาตรา 65 ทวิ (2) แห่งประมวลรัษฎากรให้หักค่าสึกหรอและค่าเสื่อมราคาของทรัพย์สินได้ตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดในพระราชกฤษฎีกา (ฉบับที่ 145) พ.ศ. 2527 โดยหักได้ไม่เกินอัตราร้อยละของมูลค่าต้นทุนตามประเภททรัพย์สิน ตามข้อมูลที่เผยแพร่บนเว็บไซต์กรมสรรพากร นอกจากนี้ยังมีหลักสำคัญตามแนวตอบข้อหารือของกรมสรรพากรอีก 3 ข้อ
- คำนวณตั้งแต่วันที่ได้ทรัพย์สินมา และหากรอบบัญชีไม่เต็ม 12 เดือน ให้เฉลี่ยตามส่วน
- เมื่อเลือกวิธีทางบัญชีและอัตราแล้วต้องใช้ตลอดไป เว้นแต่ได้รับอนุมัติให้เปลี่ยนจากอธิบดีกรมสรรพากรหรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย
- หักค่าเสื่อมต่อเนื่องจนหมดต้นทุน เว้นแต่ทรัพย์สินถูกรื้อ ทำลาย หรือขายไป จึงตัดต้นทุนที่เหลือได้ และเงินที่ขายได้ต้องนำไปรวมคำนวณกำไรสุทธิ
อัตราค่าเสื่อมราคาสูงสุดตามประเภททรัพย์สิน
| ประเภททรัพย์สิน | อัตราสูงสุด | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| อาคารถาวร | 5% | ของมูลค่าต้นทุน (ไม่รวมที่ดิน ซึ่งไม่เสื่อมราคา) |
| อาคารชั่วคราว | 100% | หักได้ทั้งจำนวน |
| สิทธิการเช่า (ไม่มีสัญญา หรือต่ออายุได้ต่อเนื่อง) | 10% | — |
| สิทธิการเช่า (สัญญาไม่ต่ออายุ/ต่อได้จำกัด) | 100 ÷ จำนวนปี | ปี = อายุเช่ารวมระยะเวลาที่ต่อได้ |
| กรรมวิธี สูตร กู๊ดวิล เครื่องหมายการค้า สิทธิบัตร ลิขสิทธิ์ ใบอนุญาต (ไม่จำกัดอายุใช้) | 10% | — |
| สิทธิตามข้างต้น (จำกัดอายุใช้) | 100 ÷ จำนวนปี | ปี = อายุการใช้ |
| ทรัพย์สินอื่นที่สึกหรอ/เสื่อมราคาได้ เช่น เครื่องจักร คอมพิวเตอร์ เฟอร์นิเจอร์ ยานพาหนะ (ยกเว้นที่ดินและสินค้า) | 20% | อายุการใช้ต้องไม่น้อยกว่า 100 ÷ อัตรา (20% = อย่างน้อย 5 ปี) |
อัตราข้างต้นสรุปจากเนื้อหามาตรา 4 ของ พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 145 ที่เผยแพร่บน rd.go.th ซึ่งเป็นอัตราสูงสุดกรณีทั่วไป ยังมีมาตราเพิ่มเติมเรื่องการหักเบื้องต้น/หักเร่งสำหรับทรัพย์สินบางประเภท (เช่น คอมพิวเตอร์ เครื่องจักร อาคารโรงงาน) ซึ่งส่วนใหญ่มีเงื่อนไขขนาดกิจการและช่วงเวลาที่ใช้บังคับ จึงต้องตรวจเงื่อนไขและช่วงเวลาของแต่ละมาตราที่ rd.go.th ก่อนนำมาใช้
รถยนต์นั่ง: คิดค่าเสื่อมจากต้นทุนไม่เกิน 1 ล้านบาท
รถยนต์นั่งหรือรถโดยสารที่นั่งไม่เกิน 10 คน ให้คำนวณค่าเสื่อมราคาจากมูลค่าต้นทุนส่วนที่ไม่เกิน 1,000,000 บาท (มาตรา 5 แห่ง พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 145) ยกเว้นกิจการให้เช่ารถและกรณีรถต้นแบบเพื่อการวิจัยตามที่กฎหมายกำหนด ส่วนรถกระบะ รถตู้ที่ไม่เข้านิยามดังกล่าว ให้พิจารณาลักษณะรถเป็นรายกรณี ประเด็นนี้เชื่อมกับภาษีซื้อรถยนต์นั่งที่เป็นภาษีซื้อต้องห้าม (ดูบทความใบกำกับภาษีเต็มรูปและภาษีซื้อต้องห้าม ม.82/5)
ตัวอย่างคำนวณ (ตัวเลขสมมติ คำนวณด้วยโปรแกรม)
| กรณี | วิธีคำนวณ | ค่าเสื่อมที่หักได้ (บาท) |
|---|---|---|
| อาคารถาวร ต้นทุน 2,400,000.00 | 2,400,000 × 5% | 120,000.00 ต่อปี |
| คอมพิวเตอร์สำนักงาน ต้นทุน 60,000.00 ซื้อ 1 ก.ค. (รอบ 1 ม.ค.-31 ธ.ค.) เส้นตรง 20% | 60,000 × 20% = 12,000.00 ต่อปี เฉลี่ย 6 เดือน | 6,000.00 ในปีแรก |
| โปรแกรม/ลิขสิทธิ์ไม่จำกัดอายุ ต้นทุน 150,000.00 | 150,000 × 10% | 15,000.00 ต่อปี |
| ปรับปรุงอาคารเช่า 600,000.00 สัญญาเช่า 6 ปี ไม่ต่ออายุ (หมายเหตุ: ต้องพิจารณาประเภททรัพย์สินเป็นรายกรณี) | 600,000 ÷ 6 ปี | 100,000.00 ต่อปี |
ตัวอย่างรถยนต์นั่งราคา 1,500,000 บาท (เส้นตรง 20%)
| รายการ | บาท |
|---|---|
| ค่าเสื่อมที่บันทึกในบัญชี (1,500,000 × 20%) | 300,000.00 |
| ค่าเสื่อมที่หักได้ทางภาษี (1,000,000 × 20%) | 200,000.00 |
| ส่วนที่ต้องบวกกลับใน Book-to-Tax ต่อปี | 100,000.00 |
รถคันนี้หักค่าเสื่อมทางภาษีได้ปีละ 200,000.00 บาท ครบ 5 ปีรวม 1,000,000.00 บาท ซึ่งเท่ากับเพดาน 1,000,000 บาท ส่วนต้นทุนที่เกินอีก 500,000 บาทจะไม่ได้หักทางภาษีผ่านค่าเสื่อม ควรสอบถามผู้ทำบัญชีเรื่องการรับรู้ตอนขายรถเป็นรายกรณี
แนะนำให้เก็บทะเบียนสินทรัพย์ถาวรที่มีทั้ง "ค่าเสื่อมทางบัญชี" และ "ค่าเสื่อมทางภาษี" แยกกัน เพื่อให้ตาราง Book-to-Tax ปลายปีดึงส่วนต่างได้ทันที ไม่ต้องไล่ย้อนหลัง และใช้อ้างอิงเมื่อถูกตรวจสอบ
ซ่อมแซม vs ปรับปรุงทรัพย์สิน: อะไรเป็นรายจ่าย อะไรต้องตั้งค่าเสื่อม
ตามแนวตอบข้อหารือของกรมสรรพากร ค่าซ่อมแซมที่ทำให้ทรัพย์สินดีขึ้นและมีประโยชน์เกินหนึ่งรอบบัญชี ไม่ใช่รายจ่ายทั้งจำนวนในปีที่จ่าย แต่ต้องทยอยหักเป็นค่าเสื่อมราคา ส่วนค่าต่อเติมปรับปรุงอาคารเช่าก็ไม่ถือเป็นรายจ่ายในปีที่จ่ายเช่นกัน แต่หักเป็นค่าสึกหรอและค่าเสื่อมราคาตามมาตรา 65 ทวิ (2) ดังนั้นควรแยกให้ชัดว่ารายการใดเป็น "ซ่อมบำรุงปกติ" และรายการใดเป็น "เพิ่มมูลค่า/อายุการใช้งาน"
Checklist ปิดงบด้านค่าเสื่อมราคา
| ตรวจอะไร | เพื่ออะไร |
|---|---|
| ทะเบียนสินทรัพย์ครบ: วันที่ได้มา ต้นทุน ประเภท อัตรา | เป็นฐานคำนวณค่าเสื่อม |
| อัตราทางบัญชีไม่เกินเพดานภาษีของประเภทนั้น | ลดรายการบวกกลับ |
| รถยนต์นั่ง ≤ 10 ที่นั่ง: คิดจากต้นทุนไม่เกิน 1,000,000 บาท | บวกกลับส่วนเกิน |
| ทรัพย์สินที่ซื้อกลางปี: เฉลี่ยตามส่วนเดือน | ไม่หักเกินจริง |
| ทรัพย์สินที่ขาย/ตัดจำหน่าย: ตัดต้นทุนคงเหลือ และรวมเงินที่ขายได้ | ไม่ค้างในทะเบียน |
| รายการซ่อมแซมมูลค่าสูง: พิจารณาว่าต้องตั้งเป็นสินทรัพย์หรือไม่ | กันถูกปรับปรุงรายจ่าย |
| ยืนยันวิธีและอัตราเดิมที่ใช้ต่อเนื่อง | ไม่เปลี่ยนวิธีโดยไม่ได้รับอนุมัติ |
| นำส่วนต่างเข้าตาราง Book-to-Tax | ดูบทความ ภ.ง.ด.50 |
คำถามที่พบบ่อย
ค่าเสื่อมราคาทางภาษีหักได้สูงสุดกี่เปอร์เซ็นต์
ตามมาตรา 4 แห่ง พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 145 พ.ศ. 2527 หักได้ไม่เกินอัตราร้อยละของมูลค่าต้นทุนตามประเภททรัพย์สิน เช่น อาคารถาวรไม่เกิน 5% อาคารชั่วคราว 100% สิทธิต่าง ๆ ที่ไม่จำกัดอายุ 10% และทรัพย์สินอื่นที่สึกหรอได้ 20% (ยกเว้นที่ดินและสินค้า) ควรตรวจสอบฉบับล่าสุดที่ rd.go.th ก่อนใช้
รถยนต์นั่งราคาเกิน 1 ล้านบาท หักค่าเสื่อมราคาได้เท่าไร
รถยนต์นั่งหรือรถโดยสารไม่เกิน 10 ที่นั่ง คิดค่าเสื่อมราคาจากมูลค่าต้นทุนส่วนที่ไม่เกิน 1,000,000 บาท (ตามมาตรา 5 แห่ง พ.ร.ฎ. 145) ยกเว้นกิจการให้เช่ารถ ส่วนที่เกินต้องบวกกลับในการคำนวณกำไรสุทธิทางภาษี
ค่าเสื่อมราคาทางบัญชีกับทางภาษีต้องเท่ากันไหม
ไม่จำเป็นต้องเท่ากัน หากค่าเสื่อมราคาที่บันทึกในบัญชีเกินอัตราสูงสุดที่กฎหมายภาษีให้หัก ส่วนที่เกินต้องบวกกลับในตาราง Book-to-Tax เมื่อยื่น ภ.ง.ด.50
เลือกวิธีคิดค่าเสื่อมราคาแล้วเปลี่ยนได้ไหม
ตามแนวตอบข้อหารือของกรมสรรพากร เมื่อเลือกวิธีทางบัญชีและอัตราแล้วต้องใช้ตลอดไป หากจะเปลี่ยนต้องได้รับอนุมัติจากอธิบดีกรมสรรพากรหรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย
ซ่อมแซมทรัพย์สินเป็นค่าใช้จ่ายทันทีหรือต้องตั้งค่าเสื่อม
แนวตอบข้อหารือของกรมสรรพากรระบุว่า ค่าซ่อมแซมที่ทำให้ทรัพย์สินดีขึ้นและมีประโยชน์เกินหนึ่งรอบบัญชี ต้องหักเป็นค่าเสื่อมราคา ไม่ใช่รายจ่ายทั้งจำนวนในปีที่จ่าย ควรพิจารณาเป็นรายกรณี
บทความนี้ให้ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับค่าเสื่อมราคาทางภาษี อัตรา เงื่อนไข และมาตรการเฉพาะกิจอาจเปลี่ยนตามกฎหมายและประกาศของกรมสรรพากร โปรดตรวจสอบฉบับล่าสุดที่ rd.go.th ก่อนใช้งานจริง ตัวอย่างคำนวณเป็นตัวเลขสมมติ
อยากให้ทะเบียนสินทรัพย์และค่าเสื่อมถูกต้องตั้งแต่ต้นปี?
บ้านตัวออ อินเตอร์พลัส ดูแลบัญชี ปิดงบ ปรับกำไรทางภาษี และยื่นภาษีให้กิจการในศรีราชา บ้านบึง และเขต EEC แพ็กเกจเริ่มต้น 3,500 บาทต่อเดือน