ตอนปิดงบ เจ้าของกิจการหลายท่านเห็นกำไรในงบการเงินแล้วคิดว่า "ภาษีก็คิดจากตัวเลขนี้" แต่จริง ๆ กรมสรรพากรคำนวณจาก กำไรสุทธิทางภาษี ซึ่งต้องบวกกลับรายจ่ายที่กฎหมายไม่ยอมให้หักก่อน บทความนี้สรุปรายจ่ายต้องห้ามตามมาตรา 65 ตรี ที่ SME พลาดบ่อยที่สุด พร้อมตัวอย่างคำนวณและ checklist ที่ใช้ตอนปิดงบได้ทันที
รายจ่ายต้องห้าม คืออะไร — และต่างจากรายจ่ายที่เป็นเท็จอย่างไร
รายจ่ายต้องห้ามคือ รายจ่ายที่เกิดขึ้นจริงและบันทึกบัญชีถูกต้อง แต่ประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี ไม่ให้นำมาหักในการคำนวณกำไรสุทธิ เมื่อยื่น ภ.ง.ด.50 บริษัทจึงต้องทำ Book-to-Tax Reconciliation คือเริ่มจากกำไรตามบัญชี บวกรายจ่ายต้องห้ามกลับเข้าไป แล้วจึงได้กำไรสุทธิทางภาษี ส่วนที่ไม่ได้ผิดกฎหมายอะไร แต่ภาษีไม่ยอมให้หัก
ในสมุดบัญชี รายจ่ายเหล่านี้ยังบันทึกเป็นค่าใช้จ่ายตามปกติ ไม่ต้องแก้บัญชี เพียงแต่ในกระดาษทำการปิดงบ (Tax Adjustment) ต้องบวกกลับก่อนคำนวณภาษี
ตารางสรุปรายจ่ายต้องห้ามที่ SME พลาดบ่อย
| รายการ | เกณฑ์สำคัญ | สิ่งที่ต้องบวกกลับ |
|---|---|---|
| ค่ารับรองและบริการ | ไม่เกิน 0.3% ของรายได้ หรือทุนชำระแล้ว แล้วแต่อย่างใดมากกว่า และไม่เกิน 10 ล้านบาท | ส่วนที่เกินเพดาน |
| รถยนต์นั่ง / โดยสาร ไม่เกิน 10 ที่นั่ง | ค่าเสื่อมราคา/ค่าสึกหรอ หักได้เฉพาะราคาทุนส่วนไม่เกิน 1,000,000 บาท | ค่าเสื่อมราคาของราคาทุนส่วนที่เกิน 1 ล้านบาท |
| ค่าเช่ารถยนต์นั่ง (ลิสซิ่ง) | หักได้ไม่เกินคันละ 36,000 บาท/เดือน | ส่วนที่เกิน 36,000 บาท/เดือน |
| เบี้ยปรับ เงินเพิ่ม ภาษีอากร | ห้ามหัก | ทั้งจำนวน |
| รายจ่ายส่วนตัว / ให้โดยเสน่หา | ห้ามหัก (ยกเว้นเงินบริจาคที่กฎหมายอนุญาต) | ทั้งจำนวน |
| เงินบริจาคที่กฎหมายให้หักได้ (เช่น เพื่อการกุศล การศึกษา) | ไม่เกิน 2% ของกำไรสุทธิ ตามเงื่อนไขของแต่ละประเภท | ส่วนที่เกิน 2% |
| เงินสำรองต่าง ๆ | ห้ามหัก เว้นแต่กฎหมายกำหนดไว้เป็นพิเศษ | ทั้งจำนวน |
| รายจ่ายพิสูจน์ผู้รับไม่ได้ / ไม่มีหลักฐาน | ต้องมีหลักฐานแสดงผู้รับและจำนวนเงิน | ทั้งจำนวน |
เพดานและเกณฑ์ในตารางอ้างอิงจากกรมสรรพากรและแนวปฏิบัติที่เผยแพร่ ณ เดือนตุลาคม 2569 ก่อนปิดงบควรตรวจสอบกฎกระทรวง/คำสั่งกรมสรรพากรฉบับล่าสุดที่ rd.go.th อีกครั้ง และเลขอนุมาตราของ ม.65 ตรี ควรอ้างอิงจากตัวบทฉบับปัจจุบัน
1. ค่ารับรอง — เพดาน 0.3% และไม่เกิน 10 ล้านบาท
ค่ารับรองเป็นรายการที่ SME ถูกบวกกลับบ่อยที่สุด เพราะบัญชีเลี้ยงลูกค้า ของขวัญเทศกาล และค่าเดินทางพาลูกค้าเที่ยว มักรวมอยู่ในหมวดเดียวกัน เกณฑ์ตามกฎกระทรวง ฉบับที่ 143 คือ ไม่เกิน 0.3% ของรายได้ หรือ 0.3% ของทุนชำระแล้ว แล้วแต่จำนวนใดจะมากกว่า และเมื่อคำนวณแล้วต้องไม่เกิน 10 ล้านบาท
หลักฐานต้องแสดงชื่อ ที่อยู่ เลขประจำตัวผู้เสียภาษี (หรือเลขบัตรประชาชน) ของผู้รับ วันที่จ่าย รายละเอียดและจำนวนเงิน หรือจ่ายด้วยเช็คขีดคร่อม/โอนเข้าบัญชี
| รายการตัวอย่าง | จำนวน (บาท) |
|---|---|
| รายได้ทั้งปี | 8,000,000 |
| ทุนชำระแล้ว | 1,000,000 |
| ฐานที่ใช้ (อันที่มากกว่า) | 8,000,000 |
| เพดานค่ารับรอง 0.3% | 24,000 |
| ค่ารับรองที่บันทึกในบัญชีจริง | 40,000 |
| บวกกลับ | 16,000 |
ถ้าฐานรายได้สูงมาก เช่น 5,000 ล้านบาท 0.3% จะได้ 15 ล้านบาท แต่ถูกตัดที่เพดาน 10,000,000 บาท
แยกบัญชีค่ารับรองออกจากค่าเลี้ยงพนักงาน ค่าประชุม และค่าโฆษณา ตั้งแต่ตอนบันทึกรายวัน จะช่วยให้ตอนปิดงบรู้ยอดค่ารับรองจริงทันที ไม่ต้องไล่รื้อรายการทั้งปี
2. รถยนต์นั่ง — ค่าเสื่อมหักได้เฉพาะ 1 ล้านบาทแรก
รถยนต์นั่งหรือรถยนต์โดยสารที่มีที่นั่งไม่เกินสิบคน กรมสรรพากรให้หักค่าสึกหรอและค่าเสื่อมราคา เฉพาะส่วนของราคาทุนที่ไม่เกิน 1,000,000 บาท ตามอัตราไม่เกินปีละ 20% (ข้อหารือ กค 0702/5605 ลงวันที่ 5 กันยายน 2551) ส่วนกรณีเช่าแบบลิสซิ่ง ค่าเช่าหักได้ ไม่เกินคันละ 36,000 บาทต่อเดือน
| กรณี | คำนวณ | บวกกลับ (บาท) |
|---|---|---|
| ซื้อรถนั่งราคาทุน 1,500,000 บาท ตัดค่าเสื่อม 20%/ปี (เต็มปี) | บัญชีตัด 300,000 · ภาษียอมให้ 200,000 | 100,000 |
| เช่าลิสซิ่ง 45,000 บาท/เดือน | ส่วนเกิน 45,000 − 36,000 = 9,000 บาท/เดือน × 12 | 108,000 |
รถกระบะ 4 ประตูหรือรถตู้ที่ไม่ได้จดทะเบียนเป็นรถบรรทุกอาจเข้าข่ายหรือไม่เข้าข่าย "รถยนต์นั่ง" ขึ้นกับประเภทและลักษณะที่จดทะเบียน ควรตรวจสมุดทะเบียนรถก่อนกำหนดนโยบายค่าเสื่อม และเก็บรายการเสื่อมราคาแยกรายคันตั้งแต่วันซื้อ
3. เบี้ยปรับ เงินเพิ่ม — จ่ายแล้วหักไม่ได้
เบี้ยปรับและเงินเพิ่มภาษีอากรเป็นรายจ่ายต้องห้ามทั้งจำนวน ตัวอย่างเช่น ยื่น ภ.พ.30 ช้าแล้วจ่ายเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือน หรือยื่น ภ.ง.ด.51 ต่ำกว่าเกณฑ์แล้วโดนเงินเพิ่ม 20% — ทั้งหมดบันทึกบัญชีเป็นค่าใช้จ่ายได้ แต่ต้องบวกกลับตอนยื่น ภ.ง.ด.50 ค่าปรับที่เกิดจากการยื่นล่าช้าจึงมี ต้นทุนซ้ำสอง คือเสียค่าปรับเอง และหักภาษีไม่ได้ (ดู ไม่ยื่น ภ.พ.30 ปรับเท่าไหร่ และ ภ.ง.ด.51 ภาษีครึ่งปี)
4. รายจ่ายส่วนตัวของเจ้าของ และเงินบริจาค
รายจ่ายอันมีลักษณะเป็นการส่วนตัว การให้โดยเสน่หา หรือการกุศล หักไม่ได้ เช่น ค่าน้ำมันรถส่วนตัวของกรรมการ ค่าเทอมลูก ค่าท่องเที่ยวครอบครัว ที่เอาผ่านบริษัท ส่วนเงินบริจาคที่กฎหมายกำหนดให้หักได้ (เช่น เพื่อการกุศลสาธารณะ การศึกษา การกีฬา ตามเงื่อนไขที่กำหนด) หักได้ ไม่เกิน 2% ของกำไรสุทธิ ส่วนที่เกินต้องบวกกลับ
| รายการตัวอย่าง | จำนวน (บาท) |
|---|---|
| กำไรสุทธิ (สมมติ ก่อนหักบริจาค) | 500,000 |
| เพดาน 2% | 10,000 |
| บริจาคจริง | 25,000 |
| บวกกลับ | 15,000 |
หมายเหตุ: ตัวอย่างข้างต้นเป็นการประมาณเพื่ออธิบายหลักคิด การคำนวณฐานกำไรสุทธิจริงให้เป็นไปตามเงื่อนไขของแต่ละประเภทเงินบริจาค
ตัวอย่างรวม — บวกกลับแล้วภาษีเพิ่มเท่าไหร่
รวมตัวอย่างทั้ง 4 รายการข้างต้นเป็นกรณีศึกษาสมมติของบริษัทหนึ่ง (ไม่ใช่ข้อมูลลูกค้าจริง) แล้วสมมติอัตราภาษีนิติบุคคล 20% เพื่อให้เห็นภาพผลกระทบ
| รายการบวกกลับ | จำนวน (บาท) |
|---|---|
| ค่ารับรองเกินเพดาน | 16,000 |
| ค่าเสื่อมราคารถนั่งส่วนเกิน 1 ล้านบาท | 100,000 |
| ค่าเช่าลิสซิ่งส่วนเกิน 36,000/เดือน (12 เดือน) | 108,000 |
| เงินบริจาคเกิน 2% | 15,000 |
| รวมบวกกลับ | 239,000 |
| ภาษีเพิ่มที่อัตรา 20% (สมมติ) | 47,800 |
อัตราภาษีเงินได้นิติบุคคลที่ใช้จริงขึ้นกับคุณสมบัติของกิจการ (ทุนชำระแล้ว รายได้ และอัตราที่ประกาศใช้) ตัวอย่าง 20% ใช้เพื่อประกอบการอธิบายเท่านั้น ควรตรวจสอบอัตราปัจจุบันจากกรมสรรพากรก่อนคำนวณจริง
Checklist ก่อนปิดงบ — ไล่รายจ่ายต้องห้าม
| ลำดับ | สิ่งที่ต้องตรวจ | ดูจากไหน |
|---|---|---|
| 1 | รวมยอดค่ารับรองทั้งปี เทียบเพดาน 0.3% ของรายได้/ทุนชำระแล้ว | บัญชีแยกประเภทหมวดค่ารับรอง |
| 2 | ทะเบียนทรัพย์สิน: รถยนต์นั่งราคาทุนเกิน 1 ล้านบาทหรือไม่ | ทะเบียนสินทรัพย์ + สมุดทะเบียนรถ |
| 3 | สัญญาเช่ารถ: ค่าเช่าเกิน 36,000 บาท/เดือน/คัน หรือไม่ | สัญญาเช่า/ลิสซิ่ง |
| 4 | ค่าปรับ เบี้ยปรับ เงินเพิ่ม ที่จ่ายให้สรรพากร/สปส./ส่วนราชการ | หมวดค่าปรับ + ใบเสร็จรับเงิน |
| 5 | รายจ่ายส่วนตัวกรรมการ/ผู้ถือหุ้นที่ผ่านบริษัท | ไล่รายการ บัตรเครดิต/เงินสดย่อย |
| 6 | เงินบริจาค ตรวจประเภทและเพดาน 2% | ใบเสร็จผู้รับบริจาค |
| 7 | รายจ่ายไม่มีหลักฐาน / พิสูจน์ผู้รับไม่ได้ | เอกสารประกอบรายการ |
| 8 | ทำ Book-to-Tax แล้วนำกำไรสุทธิทางภาษีไปกรอก ภ.ง.ด.50 | กระดาษทำการ Tax Adjustment |
คำถามที่เจ้าของกิจการถามบ่อย
รายจ่ายต้องห้ามตามมาตรา 65 ตรี คืออะไร
คือรายจ่ายที่เกิดขึ้นจริงในการดำเนินธุรกิจ แต่ประมวลรัษฎากรมาตรา 65 ตรี ไม่ให้นำมาหักเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิเพื่อเสียภาษีเงินได้นิติบุคคล เช่น ค่ารับรองส่วนที่เกินเกณฑ์ เบี้ยปรับและเงินเพิ่มภาษี และรายจ่ายอันมีลักษณะเป็นการส่วนตัว บริษัทต้องบวกกลับรายการเหล่านี้ในการยื่น ภ.ง.ด.50
ค่ารับรองหักเป็นรายจ่ายได้เท่าไหร่
ตามกฎกระทรวง ฉบับที่ 143 ค่ารับรองหักได้ไม่เกิน 0.3% ของรายได้ หรือ 0.3% ของทุนชำระแล้ว แล้วแต่จำนวนใดมากกว่า และเมื่อคำนวณแล้วต้องไม่เกิน 10 ล้านบาท ส่วนที่เกินถือเป็นรายจ่ายต้องห้าม ต้องมีหลักฐานแสดงผู้รับ วันที่ และจำนวนเงินครบถ้วน
รถยนต์นั่งของบริษัทหักค่าเสื่อมราคาได้เท่าไหร่
รถยนต์นั่งหรือรถยนต์โดยสารที่มีที่นั่งไม่เกินสิบคน หักค่าสึกหรอและค่าเสื่อมราคาได้เฉพาะส่วนของราคาทุนไม่เกิน 1,000,000 บาท ตามอัตราไม่เกินปีละ 20% ตามแนวปฏิบัติของกรมสรรพากร (กค 0702/5605) ส่วนค่าเช่าแบบลิสซิ่งหักได้ไม่เกินคันละ 36,000 บาทต่อเดือน
ค่าปรับภาษีและเงินเพิ่มหักเป็นรายจ่ายได้ไหม
ไม่ได้ เบี้ยปรับและเงินเพิ่มตามประมวลรัษฎากรเป็นรายจ่ายต้องห้าม ต้องบวกกลับในการคำนวณกำไรสุทธิทางภาษี
รายจ่ายต้องห้ามกับรายจ่ายไม่มีใบเสร็จต่างกันอย่างไร
รายจ่ายต้องห้ามคือรายจ่ายที่กฎหมายไม่ให้หักแม้จะมีหลักฐานครบ ส่วนรายจ่ายที่ไม่มีหลักฐานหรือพิสูจน์ผู้รับไม่ได้ ก็มีความเสี่ยงที่เจ้าพนักงานประเมินจะไม่ยอมให้หักเช่นกัน ควรเก็บเอกสารและโอนผ่านธนาคารเสมอ
บทความนี้ให้ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับมาตรา 65 ตรี ตัวเลขเพดานและเงื่อนไขอาจเปลี่ยนตามกฎกระทรวง ประกาศ และแนวปฏิบัติของกรมสรรพากร โปรดตรวจสอบฉบับล่าสุดที่ rd.go.th ก่อนใช้งานจริง
ไม่อยากพลาดตอนปิดงบ?
บ้านตัวออ อินเตอร์พลัส ทำ Book-to-Tax Reconciliation ไล่รายจ่ายต้องห้ามให้ทุกปี พร้อมยื่น ภ.ง.ด.51 และ ภ.ง.ด.50 ให้ถูกต้องตรงเวลา สำหรับกิจการในศรีราชา บ้านบึง และเขต EEC แพ็กเกจเริ่มต้น 3,500 บาทต่อเดือน