กิจการที่ซื้อของมากกว่าขาย เช่น ช่วงลงทุนซื้อเครื่องจักร สต๊อกวัตถุดิบ หรือธุรกิจส่งออก มักมี ภาษีซื้อมากกว่าภาษีขาย ใน ภ.พ.30 ทำให้เกิดภาษีชำระเกิน คำถามคือ จะ "ยกเครดิต" ไปหักเดือนหน้า หรือ "ขอคืนเป็นเงินสด" และต้องเตรียมอะไรบ้าง บทความนี้สรุปตามคู่มือผู้ประกอบการของกรมสรรพากรพร้อมตัวอย่างคำนวณและ checklist
ภาษีซื้อเกินภาษีขาย เกิดอะไรขึ้นใน ภ.พ.30
เมื่อคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่มประจำเดือน หากภาษีซื้อที่ขอเครดิตได้มากกว่าภาษีขาย ผลต่างคือ ภาษีชำระเกิน ผู้ประกอบการมีทางเลือก 2 แบบ ดังตาราง
| ทางเลือก | วิธีทำ | ข้อควรระวัง |
|---|---|---|
| ยกเป็นเครดิตภาษี | ไม่ต้องลงลายมือชื่อในช่อง "การขอคืนภาษี" ของ ภ.พ.30 ระบบถือว่าประสงค์นำเครดิตไปหักภาษีเดือนถัดไป (ประมวลรัษฎากร ม.84) | ต้องใช้ในเดือนถัดไปเท่านั้น ข้ามไปเดือนอื่นไม่ได้ |
| ขอคืนเป็นเงินสด | ลงลายมือชื่อในช่อง "การขอคืนภาษี" ใน ภ.พ.30 และยื่นเอกสารประกอบให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบ | เลือกเงินสดแล้ว จะนำยอดเดียวกันไปเป็นเครดิตเดือนถัดไปอีกไม่ได้ |
ทั้งสองกรณีเริ่มจาก ภ.พ.30 ฉบับปกติ ส่วน แบบ ค.10 (คำร้องขอคืนเงินภาษีอากร) ใช้เฉพาะบางกรณี ดูหัวข้อถัดไป
ตัวอย่างคำนวณภาษีชำระเกิน
บริษัทตัวอย่างจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม ในเดือนหนึ่งมียอดขาย 1,200,000 บาท และยอดซื้อสินค้า/บริการที่มีใบกำกับภาษีถูกต้อง 2,000,000 บาท (ตัวเลขสมมติเพื่อประกอบการอธิบาย)
| รายการ | วิธีคำนวณ | จำนวน (บาท) |
|---|---|---|
| ภาษีขาย | 1,200,000 × 7% | 84,000 |
| ภาษีซื้อ | 2,000,000 × 7% | 140,000 |
| ภาษีชำระเกิน | ภาษีซื้อ − ภาษีขาย | 56,000 |
ยอด 56,000 บาทนี้ บริษัทเลือกยกเป็นเครดิตไปหักภาษีเดือนถัดไป หรือขอคืนเป็นเงินสดก็ได้ ตามเงื่อนไขข้างต้น
เมื่อไหร่ต้องใช้แบบ ค.10
ตามคู่มือผู้ประกอบการกรณีขอคืนภาษีมูลค่าเพิ่มของกรมสรรพากร แบบ ค.10 ใช้เฉพาะบางกรณี เช่น
| กรณี | หมายเหตุ |
|---|---|
| ขอคืนเป็นเครดิตแล้วไม่ได้นำไปใช้ในเดือนถัดไป | ขอคืนเป็นเงินสดด้วย ค.10 |
| ไม่ได้ลงลายมือชื่อใน ภ.พ.30 ตอนยื่น | ยื่น ค.10 เพิ่มเติม |
| ชำระภาษีซ้ำ | ขอคืนส่วนที่ชำระเกิน |
| แสดงภาษีขายเกินหรือภาษีซื้อขาด แต่ยอดขายและยอดซื้อถูกต้อง | แก้ไขโดยขอคืน |
| ไม่มีหน้าที่ยื่น ภ.พ.30 แต่ชำระภาษีไว้ | ขอคืนภาษีที่ชำระ |
หากยื่นแบบขอคืนเพิ่มเติม ต้องเลือกขอคืนเป็นเงินสด และลงลายมือชื่อทั้งช่อง "การขอคืนภาษี" และ "คำรับรอง"
ขอคืนได้ภายในกี่ปี และยื่นที่ไหน
- ระยะเวลา: ภายใน 3 ปี นับจากวันที่พ้นกำหนดยื่นแบบสำหรับเดือนภาษีนั้น หรือนับจากวันที่ชำระภาษี
- กำหนดยื่น ภ.พ.30: ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป (ยื่นผ่านอินเทอร์เน็ตภายในวันที่ 23)
- ช่องทาง: กระดาษ หรือ e-Filing (efiling.rd.go.th)
- สถานที่ยื่น ภ.พ.30: สำนักงานสรรพากรพื้นที่สาขาที่สถานประกอบการตั้งอยู่ ส่วน ค.10 ยื่นที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่ที่สถานประกอบการตั้งอยู่
- แยกตามสถานประกอบการ: ต้องยื่นคำร้องแยกตามสถานประกอบการ เว้นแต่ได้รับอนุมัติให้ยื่นรวมกัน
วันครบกำหนดยื่นผ่านอินเทอร์เน็ตอาจมีประกาศขยายเวลาเป็นรายช่วง และคู่มือฉบับที่อ้างอิงไม่ได้ระบุจำนวนวันที่กรมใช้พิจารณาคืนเงิน หรือดอกเบี้ยกรณีคืนล่าช้า ควรตรวจสอบประกาศฉบับล่าสุดที่ rd.go.th หรือสอบถามสรรพากรพื้นที่ก่อนวางแผนกระแสเงินสด
เอกสารที่ควรเตรียมเมื่อขอคืนเงินสด
| หมวด | เอกสาร |
|---|---|
| พื้นฐานทุกกิจการ | รายงานภาษีขาย + สำเนาใบกำกับภาษีขาย · รายงานภาษีซื้อ + ต้นฉบับใบกำกับภาษีซื้อ · รายงานสินค้าและวัตถุดิบ (ยกเว้นกิจการให้บริการ) |
| การเงิน | รายการเดินบัญชีหรือหลักฐานการจ่ายเงิน · หลักฐานการบันทึกบัญชี |
| ภาษีอื่น | หลักฐาน ภ.ง.ด.1, 2, 3 (ภาษีหัก ณ ที่จ่าย) · หลักฐานการปิดอากรแสตมป์ |
| ส่งออก | หลักฐาน L/C หรือ T/T · ใบขนสินค้าขาออก |
| รับเหมาก่อสร้าง | สัญญาจ้างเหมาหรือสัญญาก่อสร้าง · BoQ |
| โรงแรม | ทะเบียนผู้พัก (ร.ร.3 และ ร.ร.4) |
| ให้เช่าอสังหาริมทรัพย์ | สัญญาเช่า |
หากจัดเก็บข้อมูลในรูปอิเล็กทรอนิกส์และส่งให้กรมสรรพากรแล้ว ไม่ต้องส่งมอบให้เจ้าหน้าที่อีก
ขั้นตอนหลังยื่นคำร้อง
- ยื่นคำร้องขอคืน ผ่านกระดาษหรือ e-Filing
- เจ้าหน้าที่วิเคราะห์แบบ หากพบประเด็นหรือเหตุสงสัยจะตรวจสอบและขอเอกสารเพิ่ม
- เข้าชี้แจงและส่งเอกสาร หรือมอบอำนาจให้ผู้ที่ทราบข้อเท็จจริงด้วยหนังสือมอบอำนาจ (ต.5) ปิดอากรแสตมป์
- รับทราบผล ไม่พบประเด็น: ได้รับเงินคืนตามที่ขอ · พบประเด็น: อาจมีเบี้ยปรับ/เงินเพิ่ม ซึ่งยื่นขอลดหรืองดได้ และอาจต้องยื่นแบบภาษีเงินได้เพิ่มเติม
หากได้รับเงินคืนน้อยกว่าที่ขอ ไม่ได้รับเงินคืน หรือถูกแจ้งเบี้ยปรับ/เงินเพิ่ม สามารถ อุทธรณ์ด้วยแบบ ภ.ส.6 โดยคู่มือระบุกำหนด 15 วัน (นับจากได้รับหนังสือแจ้งคืนภาษีอากร ค.20 หรือแจ้งไม่คืน ค.30) หรือ 30 วัน (นับจากได้รับ ภ.พ.72 / ภ.พ.72.1 หรือหนังสือแจ้งการประเมิน ภ.พ.73 / ภ.พ.73.1) ให้ยึดระยะเวลาตามที่ระบุในหนังสือที่ได้รับเป็นหลัก
Checklist ก่อนยื่นขอคืน VAT
- ใบกำกับภาษีซื้อเป็นต้นฉบับ ครบถ้วนตามรูปแบบ และชื่อ-ที่อยู่-เลขผู้เสียภาษีของบริษัทถูกต้อง
- รายงานภาษีซื้อ-ภาษีขายตรงกับ ภ.พ.30 และตรงกับบัญชีแยกประเภท
- ตัดสินใจล่วงหน้าว่าจะยกเครดิตหรือขอเงินสด แล้วลงลายมือชื่อให้ตรงกับที่เลือก
- หลักฐานการจ่ายเงินและโอนผ่านธนาคาร ย้อนหลังครบตามเดือนที่ขอ
- เตรียมผู้ที่เข้าชี้แจงได้ หรือหนังสือมอบอำนาจ (ต.5)
- นับระยะเวลา 3 ปีของแต่ละเดือนภาษี ไม่ปล่อยให้หมดสิทธิ
คำถามที่พบบ่อย
ภาษีซื้อมากกว่าภาษีขาย ต้องขอคืนเงินสดเท่านั้นหรือไม่
ไม่จำเป็น ผู้ประกอบการเลือกได้ 2 แบบ คือยกเป็นเครดิตภาษีไปหักในเดือนถัดไป (หากไม่ลงลายมือชื่อในช่อง "การขอคืนภาษี" ของ ภ.พ.30 ถือว่าประสงค์ยกเครดิต) หรือขอคืนเป็นเงินสดโดยลงลายมือชื่อในช่องดังกล่าว
ขอคืน VAT ได้ภายในกี่ปี
ตามคู่มือผู้ประกอบการกรณีขอคืนภาษีมูลค่าเพิ่มของกรมสรรพากร ต้องขอคืนภายใน 3 ปี นับจากวันที่พ้นกำหนดยื่นแบบสำหรับเดือนภาษีนั้น หรือนับจากวันที่ชำระภาษี
ขอคืนเป็นเครดิตแล้วไม่ได้ใช้ในเดือนถัดไป จะทำอย่างไร
ยกข้ามไปใช้ในเดือนอื่นไม่ได้ แต่ขอคืนเป็นเงินสดได้โดยยื่นคำร้องขอคืนเงินภาษีอากร แบบ ค.10
ขอคืนเงินสดแล้ว ยังนำยอดเดิมไปเป็นเครดิตเดือนถัดไปได้ไหม
ไม่ได้ ตามแนวข้อหารือของกรมสรรพากร ผู้ที่ลงลายมือชื่อในช่องขอคืนภาษีของ ภ.พ.30 ถือว่าเลือกขอคืนเป็นเงินสด และเมื่อได้รับเงินคืนแล้วจะนำจำนวนเดียวกันไปใช้เป็นเครดิตเดือนถัดไปซ้ำอีกไม่ได้
หากได้รับเงินคืนน้อยกว่าที่ขอ หรือไม่ได้รับเงินคืน ทำอย่างไร
สามารถอุทธรณ์ด้วยแบบ ภ.ส.6 ได้ ตามกำหนดเวลาที่ระบุในหนังสือแจ้งผลจากกรมสรรพากร (คู่มือระบุ 15 วันหรือ 30 วัน แล้วแต่ประเภทหนังสือที่ได้รับ)
บทความนี้ให้ความรู้ทั่วไปตามคู่มือผู้ประกอบการกรณีขอคืนภาษีมูลค่าเพิ่มของกรมสรรพากร และข้อหารือที่เผยแพร่บน rd.go.th กฎเกณฑ์อาจเปลี่ยนตามประกาศ โปรดตรวจสอบฉบับล่าสุดก่อนใช้งานจริง
ภาษีซื้อค้างเยอะ อยากขอคืนให้ถูกวิธี?
บ้านตัวออ อินเตอร์พลัส ช่วยตรวจรายงานภาษีซื้อ-ขาย จัดเอกสารขอคืน VAT และยื่น ภ.พ.30 ให้ถูกต้องตรงเวลา สำหรับกิจการในศรีราชา บ้านบึง และเขต EEC แพ็กเกจเริ่มต้น 3,500 บาทต่อเดือน