ลูกค้ารายใหญ่เริ่มขอใบกำกับภาษีเป็นไฟล์ ลูกค้ารายย่อยถามหา e-Tax Invoice เพื่อใช้ลดหย่อน ส่วนเจ้าของกิจการเองก็เบื่อการพิมพ์ เซ็น ส่งไปรษณีย์ และเก็บกระดาษเป็นลัง คำถามที่ตามมาคือ กรมสรรพากรมีระบบ e-Tax Invoice 2 แบบ แล้ว SME ควรเริ่มจากแบบไหน บทความนี้เทียบให้เห็นชัดทั้งคุณสมบัติ แบบคำขอ สิ่งที่ต้องเตรียม และข้อผิดพลาดที่ทำให้ใบกำกับภาษีใช้ไม่ได้
e-Tax Invoice คืออะไร — และอะไรที่ "ไม่ใช่"
e-Tax Invoice คือใบกำกับภาษี (เต็มรูปตามมาตรา 86/4 รวมถึงใบเพิ่มหนี้และใบลดหนี้) ที่จัดทำเป็นข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ แล้วรับรองความถูกต้องด้วย ลายมือชื่อดิจิทัล (Digital Signature) หรือ การประทับรับรองเวลา (Time Stamp) ตามวิธีที่กรมสรรพากรกำหนด ส่วน e-Receipt คือใบรับตามมาตรา 105 ทวิ ที่ทำเป็นอิเล็กทรอนิกส์ในลักษณะเดียวกัน
สิ่งที่หลายคนเข้าใจผิดคือคิดว่า e-Tax Invoice แทนการยื่นแบบภาษี ความจริงคือระบบนี้เปลี่ยนแค่ วิธีจัดทำ ส่งมอบ และเก็บรักษา ใบกำกับภาษี สิทธิและหน้าที่ทางภาษีมูลค่าเพิ่มยังเหมือนเดิมทุกอย่าง
การพิมพ์ใบกำกับภาษีออกเป็น PDF แล้วส่งอีเมลให้ลูกค้า หรือสแกนใบกระดาษที่เซ็นแล้ว ไม่ถือเป็น e-Tax Invoice ตามระเบียบกรมสรรพากร เพราะไม่ได้ลงลายมือชื่อดิจิทัลหรือผ่านการประทับรับรองเวลา กรณีนี้ผู้ขายยังต้องส่งมอบต้นฉบับกระดาษให้ผู้ซื้อตามปกติ
เทียบ 2 ระบบของกรมสรรพากรแบบตารางเดียวจบ
| หัวข้อ | e-Tax Invoice by Time Stamp (ชื่อเดิม e-Tax Invoice by Email) | e-Tax Invoice & e-Receipt |
|---|---|---|
| เหมาะกับ | กิจการขนาดเล็ก ออกใบกำกับไม่มาก | กิจการที่ออกเอกสารจำนวนมาก หรือมีระบบบัญชี/ERP รองรับ |
| คุณสมบัติด้านรายได้ | ผู้ประกอบการจด VAT รายได้ไม่เกิน 30 ล้านบาทต่อปี / รอบบัญชี | ผู้ประกอบการจด VAT หรือผู้มีหน้าที่ออกใบรับ ไม่จำกัดรายได้ |
| แบบคำขอ | ก.อ.01 | บ.อ.01 |
| การรับรองเอกสาร | ประทับรับรองเวลาโดย สพธอ. (ETDA) | ลงลายมือชื่อดิจิทัลด้วยใบรับรองอิเล็กทรอนิกส์ (CA) ของกิจการ |
| อุปกรณ์ที่ต้องมี | อีเมลที่ลงทะเบียนไว้ + โปรแกรมที่สร้าง PDF/A-3 ได้ | ใบรับรองอิเล็กทรอนิกส์บน USB Token หรือ HSM + โปรแกรมสร้างไฟล์ XML |
| เอกสารที่ออกได้ | ใบกำกับภาษีเต็มรูป ใบเพิ่มหนี้ ใบลดหนี้ | ใบกำกับภาษีเต็มรูป อย่างย่อ ใบเพิ่มหนี้ ใบลดหนี้ ใบรับ |
| ส่งมอบให้ผู้ซื้อ | ส่งอีเมลถึงผู้ซื้อ + CC csemail@etax.teda.th | ช่องทางอิเล็กทรอนิกส์ตามที่ตกลงกับผู้ซื้อ |
| นำส่งข้อมูลให้กรมสรรพากร | ระบบกลางจัดเก็บจากการประทับรับรองเวลา | ไฟล์ XML ภายในวันที่ 15 ของเดือนภาษีถัดไป ผ่าน Web Upload / Service Provider / Host to Host |
ระเบียบของทั้งสองระบบกำหนดคุณสมบัติตรงกันว่าผู้ยื่นคำขอต้อง ไม่ได้รับอนุมัติหรืออยู่ระหว่างพิจารณาในอีกระบบหนึ่ง ถ้าวันนี้เริ่มด้วย Time Stamp แล้ววันหน้ากิจการโตจนต้องใช้ e-Tax Invoice & e-Receipt ต้องวางแผนการย้ายระบบให้ดี ไม่ใช่เปิดใช้ซ้อนกัน
ระบบที่ 1: e-Tax Invoice by Time Stamp — ทางเข้าที่ง่ายที่สุดของ SME
ระบบนี้ออกแบบมาสำหรับกิจการขนาดเล็กที่ยังไม่พร้อมลงทุนใบรับรองอิเล็กทรอนิกส์ หลักการคือกิจการทำใบกำกับภาษีเป็นไฟล์ PDF/A-3 แล้ว ส่งอีเมลถึงผู้ซื้อ พร้อม CC ไปที่ csemail@etax.teda.th ระบบกลางของ สพธอ. จะประทับรับรองเวลาแล้วส่งใบกำกับภาษีฉบับสมบูรณ์กลับไปยังอีเมลของทั้งผู้ขายและผู้ซื้อ
คุณสมบัติผู้ยื่นคำขอ
| # | เงื่อนไข |
|---|---|
| 1 | เป็นผู้ประกอบการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม |
| 2 | บริษัท/ห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลมีรายได้ไม่เกิน 30 ล้านบาทต่อรอบระยะเวลาบัญชี หรือบุคคลธรรมดามีเงินได้ไม่เกิน 30 ล้านบาทต่อปีภาษี |
| 3 | ไม่ได้รับอนุมัติ หรืออยู่ระหว่างพิจารณาอนุมัติ ในระบบ e-Tax Invoice & e-Receipt |
| 4 | ไม่มีพฤติการณ์หลีกเลี่ยงภาษีอากร และไม่มีประวัติออกหรือใช้ใบกำกับภาษีปลอม |
ขั้นตอนสมัครโดยสรุป
| ขั้น | สิ่งที่ทำ | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| 1 | เข้าเว็บไซต์กรมสรรพากร หัวข้อ e-Tax Invoice by Time Stamp เมนู "ยื่นคำขออนุมัติ" กรอกเลขประจำตัวผู้เสียภาษี | ตรวจที่อยู่สถานประกอบการให้ตรงกับ ภ.พ.20 ก่อน |
| 2 | พิมพ์แบบ ก.อ.01 ให้ผู้มีอำนาจลงนาม | นิติบุคคลแนบหนังสือรับรองบริษัท + บัตรประชาชนผู้ลงนาม |
| 3 | อัปโหลดเอกสาร รอกรมสรรพากรตรวจสอบและยืนยันตัวตน | ถ้าเอกสารไม่ครบ ต้องอัปโหลดใหม่ตามกำหนด |
| 4 | แจ้งอีเมลที่จะใช้ส่งใบกำกับภาษี | อีเมลโดเมนบริษัทต้องผ่านการตรวจ SPF/DKIM ก่อน |
| 5 | ได้รับอนุมัติ → เริ่มส่งใบกำกับภาษีผ่านอีเมลได้ | รายชื่อผู้ได้รับอนุมัติตรวจสอบได้บนเว็บไซต์กรมสรรพากร |
กติกาไฟล์และอีเมลที่ต้องทำให้ถูก
| เรื่อง | ข้อกำหนด |
|---|---|
| รูปแบบไฟล์ | PDF/A-3 เท่านั้น |
| จำนวนต่อไฟล์ | ใบกำกับภาษี 1 ฉบับ = 1 ไฟล์ |
| ขนาดไฟล์ | ไม่เกิน 3 MB และไม่ตั้งรหัสผ่าน |
| ที่มาของไฟล์ | ห้ามถ่ายภาพหรือสแกนจากเอกสารกระดาษ |
| อีเมล 1 ฉบับ | แนบได้ 1 ไฟล์ ส่งถึงผู้ซื้อได้ 1 อีเมล + CC csemail@etax.teda.th |
| หัวข้ออีเมล ใบกำกับภาษี | [วันที่ออกใบกำกับภาษี][INV][เลขที่ใบกำกับภาษี] |
| หัวข้ออีเมล ใบเพิ่มหนี้ | [วันที่ออกใบเพิ่มหนี้][DBN][เลขที่ใบเพิ่มหนี้][เลขที่ใบกำกับภาษีเดิม] |
| หัวข้ออีเมล ใบลดหนี้ | [วันที่ออกใบลดหนี้][CRN][เลขที่ใบลดหนี้][เลขที่ใบกำกับภาษีเดิม] |
| หัวข้ออีเมล ยกเลิกใบกำกับ | [วันที่ออกใบกำกับภาษี][CIV][เลขที่ใบกำกับภาษีเดิมที่ต้องการยกเลิก] |
ความผิดพลาดที่เจอบ่อยคือแนบหลายไฟล์ในอีเมลเดียว ใส่ผู้รับหลายคน ตั้งหัวข้อไม่ตรงลำดับ หรือส่งจากอีเมลที่ไม่ได้ลงทะเบียน เอกสารที่ไม่ได้รับการประทับรับรองเวลาจะยังไม่ใช่ e-Tax Invoice ที่สมบูรณ์ ควรใช้โปรแกรมบัญชีที่รองรับการส่งอัตโนมัติ แทนการพิมพ์หัวข้ออีเมลเองทีละฉบับ
ระบบที่ 2: e-Tax Invoice & e-Receipt — สำหรับกิจการที่เอกสารเยอะ
ระบบนี้ใช้ลายมือชื่อดิจิทัลตามเทคโนโลยี PKI จึงต้องมี ใบรับรองอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Certificate) จากผู้ให้บริการออกใบรับรองที่ได้รับการรับรองจาก Thailand NRCA เก็บไว้ในอุปกรณ์ USB Token หรือ HSM และต้องมีระบบควบคุมภายในที่พิสูจน์ได้ว่าเอกสารไม่ถูกแก้ไขโดยไร้ร่องรอย
| ขั้น | สิ่งที่ทำ |
|---|---|
| 1 | ขอใบรับรองอิเล็กทรอนิกส์ประเภทนิติบุคคลจากผู้ให้บริการ CA |
| 2 | ติดตั้งโปรแกรมลงทะเบียนและลงลายมือชื่อดิจิทัลของกรมสรรพากร เชื่อมอุปกรณ์เก็บใบรับรอง |
| 3 | ลงทะเบียนที่ etax.rd.go.th ยื่นแบบ บ.อ.01 ระบุจำนวนเอกสารต่อเดือนโดยประมาณ แล้วลงลายมือชื่อดิจิทัล |
| 4 | ยืนยันอีเมล สร้างบัญชีผู้ใช้งาน และกำหนดสิทธิผู้ใช้ภายในองค์กร |
| 5 | จัดทำเอกสารเป็น XML ตามมาตรฐาน ขมธอ.3-2560 ลงลายมือชื่อดิจิทัล ส่งมอบผู้ซื้อ และนำส่งข้อมูลให้กรมสรรพากรภายในวันที่ 15 ของเดือนภาษีถัดไป |
จุดเด่นคือยื่นคำขอแล้วระบบอนุมัติได้ทันทีโดยไม่ต้องส่งเอกสารให้เจ้าหน้าที่พิจารณา และออกเอกสารได้ครบทุกประเภท รวมถึงใบกำกับภาษีอย่างย่อและใบรับ กิจการที่ไม่อยากดูแลระบบเองสามารถใช้ ผู้ให้บริการจัดทำและนำส่งข้อมูล (Service Provider) ได้ ตามข้อมูลที่กระทรวงการคลังเสนอคณะรัฐมนตรีเมื่อ 16 มิถุนายน 2569 มีผู้ให้บริการในระบบนี้ 23 ราย
สิทธิหักรายจ่าย 2 เท่า — สถานะล่าสุดปี 2569
พระราชกฤษฎีกา (ฉบับที่ 766) พ.ศ. 2566 ยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคลให้บริษัทและห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลเป็นจำนวน 2 เท่าของรายจ่ายลงทุนในระบบ e-Tax Invoice & e-Receipt และค่าบริการระบบจากผู้ให้บริการ สำหรับรายจ่ายที่จ่ายระหว่าง 1 ม.ค. 2566 – 31 ธ.ค. 2568 ซึ่งมาตรการนี้สิ้นสุดไปแล้ว
เมื่อวันที่ 16 มิถุนายน 2569 คณะรัฐมนตรีอนุมัติหลักการร่างพระราชกฤษฎีกาฉบับใหม่ เพื่อขยายมาตรการเดิมสำหรับรายจ่ายที่จ่ายระหว่าง 1 ม.ค. 2569 – 31 ธ.ค. 2570 ข้อสังเกตคือสิทธินี้ผูกกับระบบ e-Tax Invoice & e-Receipt ส่วนทรัพย์สินที่ลงทุนต้องเป็นของใหม่ อยู่ในราชอาณาจักร และใช้งานต่อเนื่องไม่น้อยกว่า 3 รอบระยะเวลาบัญชี
ตัวอย่างผลประหยัดภาษี (สมมติ)
สมมติบริษัท SME มีกำไรสุทธิทางภาษี 1,500,000 บาท จ่ายค่าบริการระบบ e-Tax Invoice & e-Receipt ปีละ 36,000 บาท ซึ่งหักเป็นรายจ่ายปกติไปแล้ว หากมาตรการใหม่มีผลบังคับ จะหักเพิ่มได้อีก 36,000 บาท
| รายการ | ไม่ใช้สิทธิ 2 เท่า | ใช้สิทธิ 2 เท่า |
|---|---|---|
| กำไรสุทธิทางภาษี | 1,500,000 | 1,464,000 |
| ภาษี (อัตรา SME: 300,000 แรกยกเว้น, ส่วนถัดไปถึง 3 ล้าน 15%) | 180,000 | 174,600 |
| ภาษีที่ประหยัดได้ | — | 5,400 |
มติ ครม. เป็นการอนุมัติหลักการ ต้องรอพระราชกฤษฎีกาประกาศในราชกิจจานุเบกษาก่อนจึงจะใช้สิทธิได้จริง ก่อนปิดงบปี 2569 ควรตรวจสอบสถานะกฎหมายและเก็บหลักฐานการจ่ายเงินแยกไว้ให้ครบ ตัวเลขในตารางเป็นตัวอย่างประกอบความเข้าใจเท่านั้น
SME ควรเลือกแบบไหน — ใช้คำถาม 4 ข้อนี้ตัดสิน
| คำถาม | ถ้าตอบว่า "ใช่" → เอนไปทาง |
|---|---|
| รายได้ไม่เกิน 30 ล้านบาท และออกใบกำกับภาษีเดือนละไม่มาก | Time Stamp |
| ต้องออกใบกำกับภาษีอย่างย่อ หรือใบรับ (e-Receipt) ด้วย | e-Tax Invoice & e-Receipt |
| ใช้โปรแกรมบัญชีหรือ ERP ที่เชื่อมต่อ Service Provider ได้อยู่แล้ว | e-Tax Invoice & e-Receipt |
| ไม่อยากลงทุนใบรับรองอิเล็กทรอนิกส์และอุปกรณ์ในตอนนี้ | Time Stamp |
สำหรับลูกค้าส่วนใหญ่ในเขต EEC ที่เป็นผู้รับเหมา ผู้ให้บริการ หรือซัพพลายเออร์โรงงาน ปริมาณใบกำกับภาษีต่อเดือนไม่สูง Time Stamp มักเป็นจุดเริ่มต้นที่คุ้มที่สุด แต่ถ้าขายหน้าร้านหรือออนไลน์และต้องออกใบกำกับภาษีอย่างย่อจำนวนมาก ควรพิจารณา e-Tax Invoice & e-Receipt ผ่าน Service Provider ตั้งแต่แรก
Checklist ก่อนเริ่มใช้ e-Tax Invoice
| ✔ | รายการตรวจ |
|---|---|
| ☐ | ข้อมูลใน ภ.พ.20 (ชื่อ ที่อยู่ สาขา) ตรงกับที่จะแสดงบนใบกำกับภาษี |
| ☐ | แบบฟอร์มใบกำกับภาษีมีรายการครบตามมาตรา 86/4 รวมถึงเลขประจำตัวผู้เสียภาษีและสาขาของผู้ซื้อที่จด VAT |
| ☐ | กำหนดอีเมลกลางของบริษัทสำหรับส่งใบกำกับภาษี ไม่ใช้อีเมลส่วนตัวพนักงาน |
| ☐ | แจ้งลูกค้าประจำล่วงหน้าว่าจะส่งใบกำกับภาษีทางอีเมล และขออีเมลผู้รับ 1 อีเมลต่อลูกค้า |
| ☐ | วางวิธีออกใบลดหนี้ / ใบเพิ่มหนี้ / ยกเลิกใบกำกับภาษีให้อ้างเลขที่เดิมถูกต้อง |
| ☐ | จัดที่เก็บไฟล์ถาวร สำรองข้อมูล และเก็บไว้ไม่น้อยกว่า 5 ปี (ไม่เกิน 7 ปี) หรือจนกว่าการตรวจสอบภาษีจะเสร็จ |
| ☐ | ยังคงยื่น ภ.พ.30 ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป (ยื่นออนไลน์ได้ถึงวันที่ 23) ตามปกติ |
คำถามที่เจ้าของกิจการถามบ่อย
ลูกค้าบางรายยังอยากได้ใบกำกับภาษีกระดาษ ทำได้ไหม
ได้ ระบบ e-Tax Invoice ไม่ได้บังคับให้ทุกลูกค้าต้องรับเป็นไฟล์ กิจการยังออกเอกสารกระดาษให้ลูกค้าที่ต้องการได้ แต่ควรมีขั้นตอนภายในชัดเจนว่าเอกสารฉบับไหนออกช่องทางใด เพื่อไม่ให้เลขที่ใบกำกับภาษีซ้ำหรือออกสองครั้งสำหรับรายการเดียวกัน
ผู้ซื้อที่ได้รับ e-Tax Invoice ใช้ขอคืนภาษีซื้อได้เหมือนกระดาษไหม
ได้ ใบกำกับภาษีอิเล็กทรอนิกส์มีสถานะทางกฎหมายเช่นเดียวกับใบกำกับภาษีกระดาษ ผู้ซื้อที่จด VAT นำมาใช้เป็นภาษีซื้อได้ตามหลักเกณฑ์ปกติ แต่ต้องเก็บไฟล์ต้นฉบับอิเล็กทรอนิกส์ไว้ ไม่ใช่เก็บเฉพาะฉบับที่พิมพ์ออกมา
ถ้ารายได้โตเกิน 30 ล้านบาท ต้องทำอย่างไร
เงื่อนไขรายได้ไม่เกิน 30 ล้านบาทเป็นคุณสมบัติของระบบ Time Stamp กิจการที่เติบโตเกินเกณฑ์ควรปรึกษาสรรพากรพื้นที่หรือสำนักงานบัญชีเพื่อวางแผนย้ายไประบบ e-Tax Invoice & e-Receipt และตรวจสอบประกาศล่าสุดของกรมสรรพากรว่ามีการผ่อนปรนเงื่อนไขนี้หรือไม่
คุณสมบัติผู้ยื่นคำขอ ขั้นตอนสมัคร รูปแบบหัวข้ออีเมล และมาตรการสิทธิประโยชน์ทางภาษี อาจปรับตามระเบียบและประกาศของกรมสรรพากร ก่อนเริ่มใช้งานจริงควรตรวจสอบคู่มือฉบับล่าสุดที่ rd.go.th และ etax.rd.go.th อีกครั้ง
อยากเริ่มใช้ e-Tax Invoice แต่ไม่รู้จะเริ่มตรงไหน?
บ้านตัวออ อินเตอร์พลัส ช่วยประเมินว่ากิจการควรใช้ระบบไหน ตรวจแบบฟอร์มใบกำกับภาษีให้ครบตามมาตรา 86/4 และดูแลงาน VAT ยื่น ภ.พ.30 ตรงกำหนดทุกเดือน
ลูกค้ากว่า 100 บริษัทในศรีราชา บ้านบึง และเขต EEC · ประสบการณ์ 10 ปีขึ้นไป · ปรึกษาฟรี ไม่มีข้อผูกมัด