"จ่ายค่าบริการนี้ต้องหักกี่เปอร์เซ็นต์?" เป็นคำถามที่เจ้าของกิจการถามเราบ่อยที่สุด บทความนี้รวมอัตราหัก ณ ที่จ่ายที่ SME ใช้จริงไว้ในตารางเดียว พร้อมอธิบายว่า ภงด.3 กับ ภงด.53 ต่างกันตรงไหน ต้องยื่นวันไหน และถ้าลืมหักจะเกิดอะไรขึ้น — อ้างอิงคู่มือการหักภาษี ณ ที่จ่ายของกรมสรรพากร
ภาษีหัก ณ ที่จ่าย คืออะไร ใครมีหน้าที่หัก
ภาษีหัก ณ ที่จ่าย (Withholding Tax) คือการที่ ผู้จ่ายเงิน หักภาษีส่วนหนึ่งไว้ก่อนจ่ายเงินให้ผู้รับ แล้วนำส่งกรมสรรพากรแทนผู้รับ พูดง่าย ๆ คือรัฐเก็บภาษีล่วงหน้าระหว่างทาง แทนที่จะรอเก็บทีเดียวตอนสิ้นปี
ผู้มีหน้าที่หักคือ ผู้จ่ายเงินได้ ซึ่งโดยทั่วไปคือบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล และนิติบุคคลอื่น ดังนั้นถ้าคุณเปิดบริษัท ทุกครั้งที่จ่ายค่าบริการ ค่าเช่า ค่าขนส่ง หรือค่าจ้างทำของ คุณคือคนที่มีหน้าที่หักและนำส่ง ไม่ใช่คู่ค้า
คู่มือกรมสรรพากรระบุว่า จำนวนเงินได้ขั้นต่ำที่ต้องหักภาษีไว้ คือเงินได้พึงประเมินที่จ่ายให้ผู้รับ ตามสัญญารายหนึ่ง ๆ มีจำนวนรวมทั้งสิ้นตั้งแต่ 1,000 บาทขึ้นไป ข้อควรระวัง: เป็นยอด "ตามสัญญา" ไม่ใช่ยอดต่อครั้งที่จ่าย — สัญญา 12,000 บาทที่แบ่งจ่ายเดือนละ 1,000 บาท ก็ยังต้องหักทุกงวด
ภงด.3 กับ ภงด.53 ต่างกันตรงไหน
ความต่างมีจุดเดียวคือ ผู้รับเงินเป็นใคร ไม่ได้ต่างกันที่ประเภทค่าใช้จ่าย
| หัวข้อ | ภ.ง.ด.3 | ภ.ง.ด.53 |
|---|---|---|
| ผู้รับเงิน | บุคคลธรรมดา / ร้านค้าที่ไม่ได้จดนิติบุคคล | บริษัท / ห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล / นิติบุคคลอื่น |
| ตัวอย่าง | ฟรีแลนซ์ ช่างรับเหมารายบุคคล เจ้าของที่ดินให้เช่า | บริษัทรับเหมา บริษัทขนส่ง เอเจนซีโฆษณา |
| ฐานกฎหมายหลัก | ม.50 (3)(4)(5) และ ม.3 เตรส | ม.3 เตรส และ ม.69 ทวิ |
| ยื่นรวมกันได้ไหม | ไม่ได้ — ต้องแยกคนละฉบับ แม้จะเป็นเดือนเดียวกัน | |
วิธีเช็กง่าย ๆ ก่อนออกใบหัก คือดูที่ เลขประจำตัวผู้เสียภาษี 13 หลักบนใบกำกับภาษีหรือใบเสร็จ ถ้าเป็นเลขบัตรประชาชนของบุคคล → ภงด.3 ถ้าเป็นเลขนิติบุคคลที่ขึ้นต้นด้วย 0 → ภงด.53
ตารางอัตราหัก ณ ที่จ่ายที่ SME ใช้บ่อยที่สุด
อัตราต่อไปนี้อ้างอิงคู่มือการหักภาษี ณ ที่จ่าย (แบบ ภ.ง.ด.3 และ ภ.ง.ด.53) ของกรมสรรพากร กรณีผู้จ่ายเป็นบริษัท/ห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล และผู้รับอยู่ในประเทศไทย
| ประเภทเงินได้ | ผู้รับบุคคลธรรมดา (ภงด.3) | ผู้รับนิติบุคคล (ภงด.53) | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|
| ค่าเช่าอาคาร บ้าน โรงเรือน สิ่งปลูกสร้าง | 5% | 5% | ม.40(5)(ก) ไม่รวมค่าแห่งอาคารที่ได้รับกรรมสิทธิ์ |
| ค่าจ้างทำของ / รับเหมา | 3% | 3% | ม.40(7) และ ม.40(8) |
| ค่าบริการอื่น ๆ ตาม ม.40(8) | 3% | 3% | ที่ปรึกษา ซ่อมบำรุง ทำความสะอาด ฯลฯ |
| วิชาชีพอิสระ (บัญชี กฎหมาย วิศวกรรม สถาปัตยกรรม ประกอบโรคศิลปะ ประณีตศิลปกรรม) | 3% | 3% | ม.40(6) |
| ค่าโฆษณา | 2% | 2% | จ่ายให้เอเจนซี/สื่อโฆษณา |
| ค่าขนส่ง | 1% | 1% | ไม่รวมค่าโดยสารขนส่งสาธารณะ |
| รางวัล ส่วนลด หรือประโยชน์จากการส่งเสริมการขาย | 3% | 3% | ไม่รวมผู้ซื้อที่เป็นผู้บริโภคโดยตรง |
| รางวัลจากการประกวด แข่งขัน ชิงโชค | 5% | 5% | — |
| ค่านายหน้า ค่าลิขสิทธิ์ กู๊ดวิลล์ (ม.40(2)(3)) | ตามอัตราก้าวหน้า | 3% | มูลนิธิหรือสมาคมใช้ 10% |
| ค่าเบี้ยประกันวินาศภัย | — | 1% | จ่ายให้บริษัทรับประกันวินาศภัยในไทย |
| ค่าเช่าเรือ (ส่งเสริมพาณิชย์นาวี ขนส่งสินค้าระหว่างประเทศ) | 1% | 1% | — |
| ผู้รับเป็นบุคคลธรรมดาที่มิได้อยู่ในประเทศไทย (ม.40(5)(6)) | 15% | — | ตรวจอนุสัญญาภาษีซ้อนประกอบ |
ตามข้อยกเว้นของเงินได้ ม.40(8) ประเภทให้บริการ ได้แก่ ค่าโดยสารสำหรับการขนส่งสาธารณะ · ค่าบริการโรงแรมและภัตตาคาร · ค่าเบี้ยประกันชีวิต และการซื้อสินค้าทั่วไปก็ไม่ต้องหัก เพราะไม่ใช่ค่าบริการ — จุดนี้ผิดกันบ่อยมากเวลาบิลเดียวมีทั้งค่าสินค้าและค่าติดตั้ง (ถ้าแยกราคาชัดเจน ให้หักเฉพาะส่วนค่าบริการ)
กำหนดยื่นและนำส่ง — วันที่ 7 ของเดือนถัดไป
กรมสรรพากรกำหนดให้นำส่งภาษีที่หักไว้ ภายใน 7 วันนับแต่วันสิ้นเดือนของเดือนที่จ่ายเงิน นั่นคือภายใน วันที่ 7 ของเดือนถัดไป โดยยึด "เดือนที่จ่ายเงิน" เป็นตัวตั้ง ไม่ใช่เดือนที่ลงวันที่ในใบแจ้งหนี้
หากยื่นผ่านระบบ e-Filing ของกรมสรรพากร จะได้รับการขยายเวลาออกไปอีก 8 วัน ซึ่งช่วยให้ทีมบัญชีมีเวลารวบรวมเอกสารมากขึ้น แต่มาตรการขยายเวลาแบบนี้มีกำหนดสิ้นสุดและมีการต่ออายุเป็นช่วง ๆ จึงควรตรวจประกาศล่าสุดของกรมสรรพากรก่อนวางแผนปฏิทินยื่นทุกปี
| กิจกรรม | กำหนดเวลา |
|---|---|
| ออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) | ทันทีทุกครั้งที่จ่ายเงินและหักภาษี |
| ยื่น ภ.ง.ด.3 / ภ.ง.ด.53 แบบกระดาษ | ภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดจากเดือนที่จ่าย |
| ยื่นผ่าน RD e-Filing | ขยายเพิ่มอีก 8 วันจากกำหนดปกติ (ตรวจประกาศปีปัจจุบัน) |
| จัดทำบัญชีพิเศษแสดงการหักภาษี ณ ที่จ่าย | ต้องมีและเก็บไว้ตลอด ตามแบบที่อธิบดีกำหนด |
e-Withholding Tax — จ่ายผ่านธนาคาร เหลือ 1%
ระบบ e-Withholding Tax คือการจ่ายเงินผ่านธนาคารที่เข้าร่วมโครงการ โดยธนาคารจะหักภาษีและนำส่งกรมสรรพากรให้อัตโนมัติ ผู้จ่ายไม่ต้องยื่นแบบและไม่ต้องออกหนังสือรับรอง 50 ทวิ เอง
รัฐบาลมีมาตรการ ลดอัตราหัก ณ ที่จ่ายเหลือ 1% สำหรับรายการที่จ่ายผ่านระบบนี้ (จากอัตราปกติ 1–5%) โดยมาตรการล่าสุดที่ประกาศไว้ครอบคลุมช่วงปี 2569–2570 สำหรับกิจการที่จ่ายเงินให้คู่ค้าจำนวนมากทุกเดือน ส่วนต่างของกระแสเงินสดตรงนี้มีนัยสำคัญพอสมควร
มาตรการลดอัตราและกรอบเวลามีการต่ออายุเป็นระยะ กรุณาตรวจสอบพระราชกฤษฎีกา/ประกาศฉบับล่าสุดของกรมสรรพากร และเงื่อนไขของธนาคารที่ใช้ ก่อนปรับอัตราในระบบบัญชี ปรึกษาทีมบ้านตัวออได้ฟรีก่อนเริ่มใช้
ลืมหัก หรือนำส่งช้า — โทษมีอะไรบ้าง
| กรณี | ผลที่ตามมา | อ้างอิง |
|---|---|---|
| ไม่หัก หรือหักไม่ครบ แล้วไม่นำส่ง | ผู้จ่ายเงิน ต้องรับผิดร่วมกับผู้มีเงินได้ ในจำนวนภาษีที่ขาดไป | ม.54 |
| หักไว้แล้วแต่นำส่งช้า | เสีย เงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือน หรือเศษของเดือน (ไม่รวมเบี้ยปรับ) | ม.27 |
| เจตนาละเลยไม่ยื่นเพื่อหลีกเลี่ยงภาษี | ปรับไม่เกิน 5,000 บาท หรือจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือทั้งปรับทั้งจำ | ม.37 ทวิ |
| ยื่นแบบล่าช้า (ไม่มีเจตนาหลีกเลี่ยง) | ค่าปรับอาญาตามดุลพินิจเจ้าหน้าที่ ในทางปฏิบัติหลักร้อยถึงไม่เกิน 2,000 บาทต่อฉบับ | ดุลพินิจ/หลักเกณฑ์ลดค่าปรับ |
จุดที่เจ็บที่สุดไม่ใช่ค่าปรับ แต่คือกรณีแรก — ถ้าลืมหักแล้วคู่ค้าไม่ยอมให้หักย้อนหลัง บริษัทต้องออกภาษีให้เอง และภาษีที่ออกแทนนั้นโดยหลักถือเป็นรายจ่ายต้องห้ามในการคำนวณภาษีนิติบุคคล เท่ากับเสียซ้ำสองต่อ
Checklist ประจำเดือนสำหรับ SME
- ทุกครั้งที่จ่ายเงิน — เช็กว่าเป็นค่าบริการหรือค่าสินค้า ถ้าเป็นบริการและยอดตามสัญญาตั้งแต่ 1,000 บาทขึ้นไป ต้องหัก
- ดูเลขผู้เสียภาษีผู้รับ — บุคคล → ภงด.3 · นิติบุคคล → ภงด.53
- ออกหนังสือรับรอง 50 ทวิ ให้คู่ค้าทันที และเก็บสำเนาไว้เข้าแฟ้ม
- สรุปยอดสิ้นเดือน แยกตามแบบ แล้วยื่นภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป
- เก็บบัญชีพิเศษหัก ณ ที่จ่าย ให้ครบถ้วนตลอดปี ใช้ตอนถูกตรวจและตอนเครดิตภาษีปลายปี
- ปลายปี — รวบรวมใบ 50 ทวิ ที่ "ถูกหัก" ทั้งหมด มาเครดิตกับ ภ.ง.ด.50 อย่าปล่อยหาย
ลูกค้าในเขต EEC ที่จ่ายค่าขนส่งและค่ารับเหมาถี่ ๆ มักพลาดตรง "บิลรวมค่าสินค้ากับค่าติดตั้ง" วิธีที่ปลอดภัยที่สุดคือขอให้คู่ค้าแยกบรรทัดค่าสินค้ากับค่าบริการในใบกำกับภาษีให้ชัด แล้วหักเฉพาะส่วนบริการ หากแยกไม่ได้และสัญญาเป็นงานจ้างทำของทั้งก้อน ให้หัก 3% จากทั้งจำนวน
ไม่อยากตามอัตราหัก ณ ที่จ่ายเองทุกเดือน?
บ้านตัวออ อินเตอร์พลัส ดูแลการหัก ออกใบ 50 ทวิ และยื่น ภงด.3 / ภงด.53 ให้ครบทุกเดือน
ลูกค้ากว่า 100 บริษัทในศรีราชา บ้านบึง และเขต EEC · ปรึกษาฟรี ไม่มีข้อผูกมัด